ლინგვისტუსის ბლოგი

სიტყვები, ენები, ისტორიები, წიგნები, შეკითხვები და სხვ.

კოკა–კოლა და ისლამი

with 14 comments

356958421

მრავალ ისლამურ ქვეყანაში კოკა–კოლას ეშმაკის სასმელად მიიჩნევენ, ის გაიგივებულია ისლამის ყველაზე ვერაგ მტერთან, ამერიკის შეერთებულ შტატებთან და რაღა გასაკვირია, რომ ჯეიმზ სტიტ პემბერტონის ამ ქმნილების ხსენებაზე მუსლიმანურ სამყაროში პირზე ყველას იბლისი აკერია. ამ ჰიპერირაციონალური ზიზღის დასასაბუთებლად ზოგი რას იგონებს და ზოგი რას, ამიტომ მე პირადად არ გამკვირვებია, როდესაც ინტერნეტში ბოდიალისას შემდეგი რამ ამოვიკითხე, რასაც ქვემოთ გიამბობთ…

ამერიკელ აფთიაქართან, ჯეიმზ სტიტ პემბერტონთან, რომელიც კოკა–კოლას შემქმნელი გახლავთ, ალბათ, ისიც მოგეხსენებათ, რომ ოდესღაც კოკა–კოლა პოზიციონირებული იყო როგორც მედიკამენტი და აფთიაქებში იყიდებოდა, როგორც თავის ტკივილის მოსახსნელი საშუალება, ოდესღაც მუშაობდა ერთი უწყინარი კაცი ფრენკ მეისონ რობინსონი. სწორად მას უნდა ვუმადლოდეთ, თუმცა ჩვენ რას უნდა ვუმადლოდეთ, ამერიკელები უნდა უმადლოდნენ, კოკა–კოლას ლოგოს წარმოშობას. ლოგოს წარმოშობის ისტორია მარტივია, რობინსონმა აიღო იმ დროს მეტად გავრცელებული შრიფტი (Spencerian script) და ამ შრიფტის სტილის წაბაძვით კოკა–კოლა დაწერა იმ ფორმით, რომელსაც დღესდღეობით ყველა კონტინენტზე ცნობენ…

მუსლიმანურ სამყაროში კი ამტკიცებენ, რომ კოკა–კოლას ლოგო შემქმნელის საგანგებო ჩანაფიქრით თავის თავში საკრალური ხასიათის “მესიჯს” ატარებს, რომელიც რაღა თქმა უნდა დაფარულია და იმისთვის, რომ ეს “მესიჯი” წავიკითხოთ კოკა–კოლას ლოგოს სარკული ანარეკლი უნდა მივიღოთ. მავანნი ამტკიცებენ, რომ შედეგად ვღებულობთ არაბული დამწერლობით ჩაწერილ ტექსტს, რომელიც ასე ითარგმნება: “No Muhhamad, No Mecca”. დიდი ხანი ვიმტვრევდი თავს როგორ მეთარგმნა ეს ინგლისური ტექსტი, თუმცა ისევ უთარგმნელობა ვარჩიე ვინაიდან ქართულად გადმოტანის დროს რაღაც იკარგება. კერძოდ კი ის, რომ ეს ტექსტი მუჰამედისა და მექის უარყოფისკენ და დაგმობისკენ მოგვიწოდებს. აქვე ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ინგლისურ ენაზე მიღებული ტექსტი ტიპიური სარეკლამო სლოგანია, რაშიც ბადალი არ ჰყავთ ამერიკელებს.

ვინაიდან ასეთი რაღაცეების კითხვის დროს მხოლოდ წაკითხული არ მაკმაყოფილებს ხოლმე, გადავწყვიტე შემემოწმებინა, რამდენად იყო მიახლოებული სიმართლესთან ზემოხსენებული. გავხსენი ტექსტური რედაქტორი და არაბულად ჩავწერე მუჰამედისა და მექის უარმყოფელი ფრაზა, რომელიც ასე გამოიყურება:

muhammad

ამ ფრაზის კონსტრუქცია ძალიან მარტივია, მუჰამედის და მექას წინ უარმყოფელი ნაწილაკი “ლი” არის მოთავსებული, რომელსაც არაბულში უარყოფის ფუნქცია აქვს. აქვე ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ამ ნაწილაკს ძალიან მრავალი ფუნქციონალური დატვირთვა აქვს, შესაბამისად ეს ტექსტი ასეც შეიძლება ითარგმნოს: “მუჰამედისათვის, მექისათვის”, თუმცა მოდით ეს ვერსია გვერდზე გადავდოთ, ვინაიდან არ არის საინტერესო…

ახლა კოკა–კოლას ავიღებ, მის ლოგოს სარკულად შევაბრუნებ. აი, რა მივიღე:

koka

ძალიან დიდი ხანი ვეცადე კოკა–კოლის ამ სარკულ ანარეკლში ზემოთ დაწერილი არაბული ტექსტი ამომეკითხა, თუმცა თუ ძალიან დავძაბავთ გონებას, წარმოსახვას და ფანტაზიას, შეიძლება მიმგვანება. მიმგვანება კი შეიძლება, მაგრამ ჩემი წარმოსახვა აქამდე ვერ ქაჩავს… უფრო სწორად კონტურებს ვამსგავსებ ასოების რაოდენობაც ემთხვევა, შუა დეფისს თუ არ ჩავთვლით და დავუშვებთ, რომ ბოლო ასოზე ორი წერტილი იგულისხმება… ერთი სიტყვით იმ ადამიანმა, ვინც პირველმა შობა ეს ბოდვა, ამ ისტორიის სახით, ხოტბა–დიდება და დითირამბები ჩემგან. ძალიან უნდა მოინდომო, რომ ასეთი იდეა მოგივიდეს, ეს ძალიან მონდომება კი ყველას არ შეუძლია…

Advertisements

Written by linguistuss

May 31, 2009 at 9:20 am

14 Responses

Subscribe to comments with RSS.

  1. لا محمد لا مكة
    აი ეს არის სწორი ვარიანტი

    რეზო

    November 27, 2009 at 8:54 pm

  2. ტიპიური თუ ტიპური?? მე მაპატიეთ…

    თინათინ

    May 10, 2010 at 5:56 pm


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: