ლინგვისტუსის ბლოგი

სიტყვები, ენები, ისტორიები, წიგნები, შეკითხვები და სხვ.

ჩარფუზანა

leave a comment »

ეს სიტყვა პირველად სერგო კლდიაშვილის მიერ თაერგმნილ ერთ პოეტურ იგავ–არაკში შემხვდა (ავტორი სერგეი მიხალკოვია): თეატრალური ინსტიტუტის აბიტურიენტებმა ეს იგავი კარგად იციან, რადგან მისაღებ გამოცდებზე ხშირად კითხულობენ მას. 1973 წელს მეც ვიყავი ამ ინსტიტუტის აბიტურიენტი (მადლობა ღმერთს, რომ არ მიმიღეს!) და იმდროიდან მახსოვს “ჩარფუზანა”, თუმცა არ ჩავკვირვებივარ…. დღეს რატომღაც გამახსენდა და ინტერნეტში ასეთი ციტატები მოვძებნე:

1) სანამ არ დავიკიდებთ დასავლეთის, ჩრდილოეთისა თუ სამრეთ-აღმოსავლეთის ინტერესებს და საკუთარ ინტერესებზე არ ვიფიქრებთ, მანამდე ეს ჩარფუზანა არ დასრულდება!

2) რამოდონანი მოქუჩებულხართ??? მაგარი ჩარფუზანა გვექნება პირიქითაში.

3) სკამი ჩამაჯე (ხევსურ) დაჯექი ჩარფუზანა ხმაური კმარა.

რატომღაც “ხევსურული იერი” დაჰკრავს ამ ციტატებს და, როგორც ჩანს, ჩვენთვის საინტერესო სიტყვა იქ შემორჩა, მაგრამ წარმომავლობა, დამიჯერეთ რომ, სპარსული აქვს:

ჩარ – ოთხი, ფა – ფეხი და ზან – “ზადან” სახელზმნის აწმყო დროის ფორმაა და “დამრტყმელს, დამცემს” ნიშნავს – ჩარ–ფა–ზან – ანუ ოთხი ფეხის ცემა ხმაურის და არეულობის აზრითა და მნიშვნელობით.

გაგახსენდათ ხომ – ზარბა–ზან? დიახ, ზარბა (დარბა) – არაბულად “დარტყმაა”….. ესე იგი “დარტყმით დამრტყმელი” (ზარბაზნის შესახებ ერთი მოგონებაც მაქვს და, თუ დრომ და განგებამ მაცალა, გიამბობთ).

პოსტის ავტორი: მამაჩემი

Advertisements

Written by linguistuss

December 11, 2010 at 1:31 am

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: