ლინგვისტუსის ბლოგი

სიტყვები, ენები, ისტორიები, წიგნები, შეკითხვები და სხვ.

უილიამ შექსპირი და მეფე ჯეიმსის ბიბლია

leave a comment »

მე-16-17 საუკუნეების მიჯნაზე ინგლისურ ენაში, თანამედროვე ენით რომ ვთქვათ, ორი დიდი პროექტი განხორციელდა: უილიამ შექსპირი და მეფე ჯეიმსის ბიბლია (შემოკლებით KJV). ინგლისური ენის ქურუმები ამტკიცებენ, რომ თანამედროვე ინგლისური ამ ორი გიგანტის მხრებზე დგას და რომ არა ისინი ნისლიანი ალბიონი ახლა სულ სხვა ენაზე იმეტყველებდაო. ისტორიას კავშირებითი კილო რომ არ აქვს ცნობილია, ამიტომ ამ საკითხს მოდით, ნუ ჩავუღრმავდებით. ამ პოსტში უცნაურ დამთხვევაზე მსურს საუბარი, რომელიც უილიამ შექსპირს KJV-სთან აკავშირებს.

მეფე ჯეიმსის ბიბლია 1604-1611 წლებში ითარგმნა და გამოიცა. ამავე წლებს ემთხვევა უილიამ შექსპირის შემოქმედებითი აღზევების ხანა, სწორად ამ წლებში შეიქმნა “ოტელო“, „მეფე ლირი“ და „მაკბეთი“, ამავე წლებში გამოიცა შექსპირის სონეტები. არსებობს „გონივრული“ ეჭვი რომ ჩვენი უილიამი ბიბლიის თარგმნის პროცესის უშუალო მონაწილე იყო და 46 წლის ასაკში 46-ე ფსალმუნში „კვალიც“ კი დაუტოვებია. ამ ფსალმუნის KJV თარგმანი ასე გამოყურება:

God is our refuge and strength, a very present help in trouble. Therefore will not we fear, though the earth be removed, and though the mountains be carried into the midst of the sea; Though the waters thereof roar and be troubled, though the mountains shake with the swelling thereof. Selah. There is a river, the streams whereof shall make glad the city of God, the holy place of the tabernacles of the most High. God is in the midst of her; she shall not be moved: God shall help her, and that right early. The heathen raged, the kingdoms were moved: he uttered his voice, the earth melted. The LORD of hosts is with us; the God of Jacob is our refuge. Selah. Come, behold the works of the LORD, what desolations he hath made in the earth. He maketh wars to cease unto the end of the earth; he breaketh the bow, and cutteth the spear in sunder; he burneth the chariot in the fire. Be still, and know that I am God: I will be exalted among the heathen, I will be exalted in the earth. The LORD of hosts is with us; the God of Jacob is our refuge.

ტექსტს თუ კარგად დააკვირდებით დასაწყისიდან 46-ე სიტყვა არის shake, დასასრულიდან 46-ე სიტყვა კი – spear (შეგიძლიათ გადაამოწმოთ, მე პირადად ასეც მოვიქეცი, ვინაიდან სიტყვაზე არავის ვენდობი!). ამ ჩახლართულ საქმეში, რაც დანამდვილებითაა ცნობილი ისაა, რომ როდესაც ეს ტექსტი ითარგმნა უილიამ შექსპირად ცნობილი პიროვნება 46 წლის იყო (მისი დაბადების თარიღის გათვალისწინებით). აი, ის კი დღემდე გაურკვეველი რჩება 46-ე ფსალმუნში თავიდან 46-ე და ბოლოდან 46-ე სიტყვები შექსპირის გვარს შემთხვევით ადგენს, თუ „ბუდეა“, თუმცა მე ის უფრო მაინტერესებს ეს დამთხვევა ვინ და რა საშუალებით იპოვა?!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: