ლინგვისტუსის ბლოგი

სიტყვები, ენები, ისტორიები, წიგნები, შეკითხვები და სხვ.

წითელ ნემსიყლაპიაზე ნადირობა

with 2 comments

მე-18 საუკუნის იაპონიაში, ედოს ეპოქაში ცხოვრობდა პოეტი ქალი ფუკუდა ტიო-ნი, რომელიც ჩემთვის მხოლოდ ერთი ჰაიკუთია ცნობილი, თუმცა სხვა ჰაიკუებიც აქვს ცხადია. პოეტს ეს ჰაიკუ, გადმოცემის თანახმად შვილის სიკვდილის შემდეგ დაუწერია და მასში ის გამოუთქმელი სევდაა ჩაქსოვილი, რომლითაც გაჟღენთილია კარგი პოეზია. ეს ჰაიკუ თქვენც გეცოდინებათ თამაზ ჩხენკელის თარგმანში:

“ო, კალიების მდევნელო ჩემო.
აწ რა უცნაურ ქვეყანაში
შეგირბენია.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს თარგმანი სრულად გადმოსცემს შვილმკვდარი დედის დარდს, მგონია რომ სიღრმე აკლია. ის სიღრმე, რომელიც იაპონური ორიგინალის გაცნობის შემდეგ აღმოვაჩინე (გუგლტრანსლეითით იაპონური საიტების დევნა ჩემი ჰობია). ჰაიკუში ის ბიჭი ნემსიყლაპიაზე ნადირობას გადაყვა და არა კალიების დევნას. ნემსიყლაპია კი ამ ჰაიკუში ე.წ. “კიგოს” წარმოადგენს, რომელიც ჰაიკუს აუცილებელი ატრიბუტია და წელიწადის ერთ-ერთი დროის სიმბოლიზირება უნდა იტვირთოს. ამ შემთხვევაში ნემსიყლაპიაზე ნადირობა შემოდგომის მაცნეა, იმ შემოდგომისა, რომელიც ფუკუდა ტიო-ნის ცხოვრებაში დაიწყო, შვილის სიკვდილის შემდეგ.

იაპონური მითებისა და თქმულებების კრებულში შემომხვდა ადრე იაპონიის ძველი პოეტური სახელწოდება – “აკიცუშიმა” რაც სიტყვასიტყვით “ნემსიყლაპიების ქვეყანას” ნიშნავს. შემდეგ აკიცუშიმა მეორე მსოფლიო ომში იაპონიის ფლოტის დიდ სამხედრო ხომალდს ერქვა, თუმცა ეს სხვა ისტორიაა. ერთი სიტყვით იმის თქმა მსურს, რომ ნემსიყლაპიების, როგორც შემოდგომის მახარობლების მიმართ იაპონელებს საკრალური დამოკიდებულება აქვთ, რასაც ეს ისტორია ცხადყოფს: მე-17 საუკუნეში მცხოვრებ პოეტს ტაკარაი კიკაკუს დაუწერია ჰაიკუ “ბადრიჯანს რომ ფრთები ჰქონდეს მერცხალი იქნებოდას” სტილში:

წითელი ნემსიყლაპია.
ფრთები მოაგლიჯე და
წითელ წიწაკად იქცევა

ეს არ მოსწონებია მაცუო ბაშოს და კიკაკუსთვის უთქვამს შენ ასე აკატონბო (წითელი ნემსიყლაპია) მოკალიო. მე ასე დავწერდიო:

წითელ წიწაკას,
ფრთები რომ გამოვაბათ
ნემსიყლაპიად გადაიქცევა

პოეზია უნდა ქმნიდეს, ახალ სიცოცხლეს უნდა შთაბერავდეს სულს და არ უნდა კლავდესო…

წითელ ნემსიყლაპიაზე ნადირობის დასასრული.

Advertisements

Written by linguistuss

June 27, 2017 at 5:23 am

2 Responses

Subscribe to comments with RSS.

  1. მომწონს! იაპონურ თემაზე ხომ დაწერ ხშირად, სენსეი?

    GigaP

    June 30, 2017 at 6:02 pm

  2. რა ბედნიერებაა ამ ბლოგის აღმოჩენა, ყველა პოსტი უნდა გადავიკითხო. ავტორო,მადლობა რომ შენს ცოდნას გვიზიარებ!

    katie

    August 18, 2017 at 11:33 am


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: