ლინგვისტუსის ბლოგი

სიტყვები, ენები, ისტორიები, წიგნები, შეკითხვები და სხვ.

Archive for the ‘ფაქტები’ Category

ტოლობის ნიშანი

with 2 comments

უელსელ კაი კაცს, რობერტ რეკორდს ალგებრა უსწავლებია კუნძულელი ბრიტებისთვის. 1557 წელს გამოცემულ წიგნში The Whetstone of Witte (მახვილგონიერების სალესი) ის წერს: “მომბეზრდა is equalle-ის წერა და ახალი სიმბოლო შემოვიტანე = ტოლობის აღსანიშნად, ვინაიდან არაფერია პარალელურ წრფეებზე უფრო ტოლიო”. თვალს ახარებს იმდროინდელი ინგლისური, ამიტომ დავაკოპირებ მისი ნაშრომიდან ამონარიდს:

“To avoide the tediouse repetition of these woordes: is equalle to: I will settle as I doe often in woorke use, a paire of paralleles, or gemowe [twin] lines of one lengthe: =, bicause noe .2. thynges, can be moare equalle.”

1899928_10202471152194036_1867638356_n

Written by linguistuss

February 11, 2014 at 9:10 pm

უილიამ შექსპირი და მეფე ჯეიმსის ბიბლია

leave a comment »

მე-16-17 საუკუნეების მიჯნაზე ინგლისურ ენაში, თანამედროვე ენით რომ ვთქვათ, ორი დიდი პროექტი განხორციელდა: უილიამ შექსპირი და მეფე ჯეიმსის ბიბლია (შემოკლებით KJV). ინგლისური ენის ქურუმები ამტკიცებენ, რომ თანამედროვე ინგლისური ამ ორი გიგანტის მხრებზე დგას და რომ არა ისინი ნისლიანი ალბიონი ახლა სულ სხვა ენაზე იმეტყველებდაო. ისტორიას კავშირებითი კილო რომ არ აქვს ცნობილია, ამიტომ ამ საკითხს მოდით, ნუ ჩავუღრმავდებით. ამ პოსტში უცნაურ დამთხვევაზე მსურს საუბარი, რომელიც უილიამ შექსპირს KJV-სთან აკავშირებს.

მეფე ჯეიმსის ბიბლია 1604-1611 წლებში ითარგმნა და გამოიცა. ამავე წლებს ემთხვევა უილიამ შექსპირის შემოქმედებითი აღზევების ხანა, სწორად ამ წლებში შეიქმნა “ოტელო“, „მეფე ლირი“ და „მაკბეთი“, ამავე წლებში გამოიცა შექსპირის სონეტები. არსებობს „გონივრული“ ეჭვი რომ ჩვენი უილიამი ბიბლიის თარგმნის პროცესის უშუალო მონაწილე იყო და 46 წლის ასაკში 46-ე ფსალმუნში „კვალიც“ კი დაუტოვებია. ამ ფსალმუნის KJV თარგმანი ასე გამოყურება:

God is our refuge and strength, a very present help in trouble. Therefore will not we fear, though the earth be removed, and though the mountains be carried into the midst of the sea; Though the waters thereof roar and be troubled, though the mountains shake with the swelling thereof. Selah. There is a river, the streams whereof shall make glad the city of God, the holy place of the tabernacles of the most High. God is in the midst of her; she shall not be moved: God shall help her, and that right early. The heathen raged, the kingdoms were moved: he uttered his voice, the earth melted. The LORD of hosts is with us; the God of Jacob is our refuge. Selah. Come, behold the works of the LORD, what desolations he hath made in the earth. He maketh wars to cease unto the end of the earth; he breaketh the bow, and cutteth the spear in sunder; he burneth the chariot in the fire. Be still, and know that I am God: I will be exalted among the heathen, I will be exalted in the earth. The LORD of hosts is with us; the God of Jacob is our refuge.

ტექსტს თუ კარგად დააკვირდებით დასაწყისიდან 46-ე სიტყვა არის shake, დასასრულიდან 46-ე სიტყვა კი – spear (შეგიძლიათ გადაამოწმოთ, მე პირადად ასეც მოვიქეცი, ვინაიდან სიტყვაზე არავის ვენდობი!). ამ ჩახლართულ საქმეში, რაც დანამდვილებითაა ცნობილი ისაა, რომ როდესაც ეს ტექსტი ითარგმნა უილიამ შექსპირად ცნობილი პიროვნება 46 წლის იყო (მისი დაბადების თარიღის გათვალისწინებით). აი, ის კი დღემდე გაურკვეველი რჩება 46-ე ფსალმუნში თავიდან 46-ე და ბოლოდან 46-ე სიტყვები შექსპირის გვარს შემთხვევით ადგენს, თუ „ბუდეა“, თუმცა მე ის უფრო მაინტერესებს ეს დამთხვევა ვინ და რა საშუალებით იპოვა?!

ხმოვანი სათვალეები უსინათლოთათვის

with 3 comments

გასული საუკუნის 60-იან წლებში, პო­ლონელმა ფანტასტმა, სტანისლავ ლემ­მა, ტექნოლოგიების რაობაზე და დანიშ­ნულებაზე დაიწყო ფიქრი. შედეგად, სამ­ყაროს ფუნდამენტური ნაშრომი „ტექნო­ლოგიის ჯამი” მოევლინა. უმთავრესი თემა თანამედროვე ტექნოლოგიებით შექმნილი ილუზიები და ადამიანის მი­ერ ამ ილუზიების აღქმა გახლავთ. კრაკო­ველმა ორაკულმა, როგორც მას კოლეგე­ბი უწოდებდნენ, ინფორმაციის ალტერნატიული წყაროებით (როგორიცაა შე­ხება, სმენა, ყნოსვა) შექმნილ ილუზიებს ფანტომატიკა უწოდა. მან იწინასწარ­მეტყველა, რომ მომავლის ტექნოლოგიები ყალბ შეგრძნებებზე იქნებოდა ორი­ენტირებული. შეგრძნებების პროთეზებით შეიარაღებული ადამიანები ვეღარ განარჩევდნენ რეალურ სამყაროს ილუზორულისგან. იდეა, რომლის ტექნო­ლოგიური გადაწყვეტაც შემდგომში ძმებმა ვაჩოვსკებმა შემოგვთავაზეს ტრი­ლოგიაში „მატრიცა”, სათავეს პლატონის გამოქვაბულის პრობლემიდან იღებს; რასაც ადამიანები ხედავენ, მხოლოდ ჩრდილებია გამოქვაბულის კედ­ლებზე და ის, რაც რეალობას წარმოადგენს, მათი მზერისთვის მიუწვდომე­ლია. ლემის წინასწარმეტყველება, რომ ვირტუალური სამყარო (მისი სიტყვე­ბით – ფანტომატიკა) ჩაანაცვლებდა რეალობას, ფიქტიურად ინტერნეტის შექ­მნის შემდეგ ახდა. ფაქტობრივად კი, მას შემდეგ შეესხა ხორცი, როდესაც იე­რუსალიმის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ხმოვანი სათვალე წარუდგინეს ფართო საზოგადოებას

გასულ კვირას იერუსალიმის უნივერსიტეტის მეცნიერების მიერ შექმნილი ახალი მოწყობილობის, Sensory Substitution Device-ის (შემოკლებით SSD), ე.წ. ხმოვანი სათვალის პრეზენტაცია მოეწყო. სათვალე უსინათლოებს გარესამყა­როს აღქმაში ეხმარება და ვიზუალურ ინფორმაციას ხმოვან სიგნალებად გარ­დაქმნის. ადამიანს ექმნება ილუზია, რომ „ხედავს”, თუმცა უმეტესწილად ეს რეალობის ანასახია ბგერების ზღვაში. სათვალის მუშაობის პრინციპი გამოსა­ხულების სეგმენტაციის ალგორითმებს ეფუძნება. ის სათვალის ცენტრში და­მონტაჟებული ვიდეოკამერიდან მიღებულ ვიზუალურ ინფორმაციას ამუშა­ვებს, გამოყოფს ფონს და ცენტრალურ ფიგურებს და ინფორმაციას ფიგურე­ბის შესახებ ხმოვან სიგნალებში შიფრავს. იერუსალიმის უნივერსიტეტის მეც­ნიერების მტკიცებით, სულ მცირეოდენი ვარჯიშია საჭირო, რათა ადამიანი ახალ ხმოვან სამყაროს მიეჩვიოს და გარშემომყოფი საგნების, სახეების და წარწერების შესაბამისი ხმოვანი სიგნალების ტონალობები განარჩიოს, რო­მელთა საშუალებითაც ტვინი გარესამყაროს მოდელს ააგებს და ამით ადამი­ანს თავისუფალი გადაადგილების და მოქმედების საშუალება მიეცემა.

პროექტის ხელმძღვანელმა, დოქტორმა ამირ ამედიმ განმარტა, რომ კვლევის მიზანი მხოლოდ ხმოვანი სათვალის შექმნა არ იყო. მათ სურდათ ტვინის აქ­ტივობის შესწავლა და მასზე დაკვირვება აუდიო და ვიზუალური ინფორმაცი­ის მიღების პროცესში. შესწავლის ობიექტს, ამ შემთხვევაში, ტვინის მხედვე­ლობითი ქერქი წარმოადგენდა, რომელსაც უშუალოდ ხმოვანი სათვალის მოხმარების დროს აკვირდებოდნენ. ნეიროფიზიოლოგიაში მანამდე ცნობი­ლი ფაქტის მიხედვით, ვიზუალური ინფორმაცია ტვინში ორი პარალელური გზით მიემართება. მათგან პირველი, ვენტრალური ნაკადი ცდილობს გასცეს პასუხი შეკითხვას – „რა?” და მეორე – დორსალური ნაკადი ობიექტების სივ­რცულ-დროით პარამეტრებს შიფრავს და ცდილობს უპასუხოს შეკითხვებზე – „სად? როდის?”. უსინათლო ადამიანებს ტვინის იმ ადგილას, სადაც ეს ორი ნაკადი მიემართება, არანაირი აქტივობა არ შეენიშნებათ. თუმცა რაოდენ პარა­დოქსულიც უნდა იყოს, დაკვირვებამ აჩვენა, რომ ხმოვანი სათვალით მიღებუ­ლი ინფორმაცია უსინათლო ადამიანების ტვინის მხედველობის ქერქში ამავე ნაკადებით ხდება. და ეს იმ შემთხვევებშიც კი, როდესაც ადამიანი დაბადები­დან ბრმაა. ეს ნიშნავს, რომ ტვინი სენსორული კი არა, „ოპერაციული” მოწყო­ბილობაა და იმაზე უფრო მეტად მოქნილია, ვიდრე მეცნიერებს აქამდე წარმო­ედგინათ.

გამოქვეყნდა ჟურნალში “ტაბულა” 

Written by linguistuss

February 28, 2012 at 9:07 pm

სოციალური ქსელები და ინტერნეტის 1%-ის კანონი

leave a comment »

მას შემდეგ, რაც სოციალური ქსელები ყოველდღიურობის ნაწილი გახდა, თი­თოეული ჩვენგანი ერთობ პროზაული პრობლემის წინაშე დადგა. არსაიდან წა­მოიჭრა რიტორიკული შეკითხვა, რომე­ლიც დაუყოვნებლივ და აუცილებელ პა­სუხს საჭიროებს. შეკითხვა შემდეგია: როგორ მოვახერხოთ, რომ ჩვენი მეგობ­რების რაოდენობა სოციალურ ქსელში არც იმდენად დიდი იყოს, რომ უინტე­რესო სპამმა წაგვლეკოს და არც იმდე­ნად პატარა, რომ მოწყენილობისაგან მოვკვდეთ?! ეს კი უპირატესად ჩვენ­თვის საინტერესო ადამიანების დახარის­ხებისკენ გვიბიძგებს, თუმცა რა პრინცი­პით უნდა მოხდეს მათი დახარისხება, კვლავაც უცნობია.

ამ პრობლემას უფრო შორსმიმავალი ფესვები აქვს, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს და რთული სისტემების კვლევებს უკავშირდება. ეს კვლევები თანამედ­როვე მეცნიერებაში სინერგიის სახელით არის ცნობილი. უხეშად რომ გან­ვმარტოთ, სინერგია ზესისტემური კანონზომიერებაა, რომელიც სისტემის შე­მადგენელი ნაწილებისაგან დამოუკიდებლად არსებობს და სისტემას თავი­სუფლების დამატებით ხარისხს ანიჭებს. ამის ნათელი მაგალითი ჰაერში ჟან­გბადის შემცველობაა: მიუხედავად იმისა, რომ ნახშირორჟანგისა და ჟანგბა­დის გამომმუშავებელი ერთეულების (მცენარეების და სხვა ცოცხალი არსებე­ბის) რაოდენობა დედამიწაზე მუდმივი არაა, ჰაერში ჟანგბადის შემცველობა მაინც 21%-ის ფარგლებში რჩება.

როგორც აღმოჩნდა, სოციალურ ქსელებში ადამიანები სამ ძირითად კატეგო­რიად იყოფიან. ეს კლასიფიკაცია სათავეს Web 2.0-ის შექმნიდან იღებს, როდე­საც მომხმარებელთა ფართო მასებს ინტერნეტში საკუთარი ინფორმაციის იო­ლი განთავსებისა და კომენტირების საშუალებები მიეცათ. მიუხედავად იმისა, რომ მაგალითად ვიკიპედიის სტატიის დაწერა, ან Youtube-ში ვიდეოს ატვირ­თვა ფიზიკურად ნებისმიერ მომხმარებელს შეუძლია, ამას, როგორც აღმოჩ­ნდა, მათი ძალიან მცირე ნაწილი აკეთებს. უმრავლესობა მაინც მხოლოდ ინ­ფორმაციის მოხმარებითაა დაკავებული. იგივე ითქმის სოციალურ ქსელებში ჩვენს აქტივობაზეც: ძალიან დიდი ნაწილი კითხულობს, ვიდრე წერს და აკო­მენტებს. ეს ფაქტორი კი აუცილებლად უნდა გავითვალისწინოთ მეგობრების სიის ფილტრაციის დროს.

ინტერნეტის მომხმარებლების გენერირებული ინფორმაციის ანალიზის შედე­გად, ბენ მაკკონელმა და ჯეკი ჰუბამ ჯერ კიდევ 2005 წელს მოულოდნელი კა­ნონზომიერება დაადგინეს, რაც მას შემდეგ არაერთხელ დამტკიცდა ემპირიუ­ლად. კანონზომიერება იმაში მდგომარეობს, რომ მხოლოდ 1% ქმნის ინფორ­მაციას, 10% ამ ინფორმაციას მცირედით ცვლის, ან კომენტარს ტოვებს და და­ნარჩენი 89% კი პირდაპირი გზით მოიხმარს ისე, რომ საკუთარი არსებობის არანაირ კვალს არ ტოვებს. გადანაწილება „1-10-89” ბოლო წლებში დიდი გან­სჯისა და განხილვის საგანს წარმოადგენს ინტერნეტის ბლოგებსა და ფორუ­მებზე, სადაც ინფორმაციის მწარმოებელთა 1% დანარჩენ კომენტატორ 10%-ს საყვედურობს მათი მცირერიცხოვნების გამო.

სოციალურ ქსელებში მეგობრების სიის ფორმირება, ზემოხსენებული ინტერ­ნეტის 1%-ის ემპირიული კანონის გათვალისწინებით, როგორც აღმოჩნდა, ძა­ლიან ეფექტურია. თუ შერეულ ვარიანტებს გამოვრიცხავთ, იდეალურ შემ­თხვევაში სულ ორი შესაძლო სცენარის წარმოდგენა შეიძლება: 1) მომხმარებე­ლი და კომენტატორი მეგობრების სიაში შლიან ყველა მომხმარებელს და მხო­ლოდ ინფორმაციის მწარმოებლებს და კომენტატორებს ტოვებენ; 2) ინფორმა­ციის მწარმოებლები კი შლიან ინფორმაციის მწარმოებლებს და საკუთარი კო­მენტატორებისა და მკითხველების პირისპირ რჩებიან. სინერგეტიკული კანონ­ზომიერების ცოდნა ამგვარად სისტემის უკეთ გააზრების საშუალებას გვაძ­ლევს და სწორი გადაწყვეტილებების მიღებაში გვეხმარება. სწორად ამ გზი­თაა შესაძლებელი, რომ არც სპამი გვახრჩობდეს და არც მოწყენილობა გვაწუ­ხებდეს.

გამოქვეყნდა ჟურნალში “ტაბულა” 

Written by linguistuss

February 25, 2012 at 8:53 am

ძველი ბაბილონური ხეოფსის პირამიდა

with 13 comments

1944 წელს იელის უნივერსიტეტმა კერძო კოლექციონერისგან პატარა ქვა შეიძინა, რომელზედაც კვადრატი, დიაგონალები და რიცხვები იყო ამოკაწრული ლურსმნული დამწერლობით. ქვა ჩვ. წ.აღ.-მდე მე-18 საუკუნით თარიღდება და ევფრატისა და ტიგროსის დელტაშია ნაპოვნი, ანუ იქ სადაც ოდესღაც ძვ. ბაბილონელები სახლობდნენ. თანამედროვე მეცნიერებას ძალიან გაუმართლა, რომ ეს ქვა აღმოჩენილი იქნა, ვინაიდან ჩვენ არაფერი გვეცოდინებოდა ძვ. ბაბილონელთა გონიერების გაქანების შესახებ.

დაუკვირვებელი თვალი უმალ ამჩნევს კვადრატს და დიაგონალებს და იბადება შეკითხვა: ნუთუ პითაგორას თეორემაა გამოსახული?! პასუხი ამ შეკითხვაზე დამაკმაყოფილებელია: დიახ, პითაგორამდე თორმეტი საუკუნით ადრე ბაბილონელებმა იცოდნენ, რომ კვადრატის მომიჯნავე ორი გვერდის კვადრატების ჯამი დიაგონალის კვადრატის ტოლია, თუმცა ამით არ ამოიწურება ამ ქვის უნიკალურობა. ქვის უნიკალურობა ნაკაწრშია, რომლის გასაგებადაც სამოცობით სისტემაზე მომიწევს ორიოდე სიტყვის თქმა.

ძველი ბაბილონელები სამოცობითი სისტემის შემქმნელები არიან, რაც დღემდე შემოგვრჩა. დროს და კუთხეებს ჩვენ მათ მსგავსად 60 ნაწილად ვყოფთ. ასე მაგალითად: 1 საათში 60 წუთია, 1 წუთში 60 წამი და ა.შ. ჩვენი შუამდინარეთელი წინაპრები ამ სამოცობითი სისტემით აზროვნებდნენ და შესაბამისად მათი საშუალებით არამხოლოდ დროს და კუთხეებს ითვლიდნენ და ზომავდნენ, მათთვის საათი და 24 წუთი ჩვეულებრივი რიცხვი იყო და აღნიშნავდა ისევე როგორც დროის ინტერვალს, ამავდროულად 1 მთელ 24/60-ს.

ლურსმნული ნაკაწრების გაშიფრვა, როგორც აღმოჩნდა ძნელი არ არის:

კვადრატის გვერდზე 30-ია ამოკაწრული. ზედ დიაგონალზე 1, 24, 51, 10 და ცოტა ქვემოთ 42, 25, 35. ისმის შეკითხვა: კი მაგრამ რას უნდა ნიშნავდეს ეს ყველაფერი?! – ამაზე პასუხის გასაცემად სამოცობითი სისტემა დაგვეხმარება. ძველი ბაბილონელისათვის 30 აღნინავდა 1/2-ს (30/60), ანუ ჩვენს წინაშეა კვადრატი რომლის გვერდია 1/2. დიაგონალზე ჩანაწერი სამოცობითში რომ გადავიყვანოთ მივიღებთ:

1 + 24/60 + 51/3600 + 10/216000 = 1.4142129…

ეს კი, რა თქმა უნდა, არის ფესვი 2-დან და რაც არ უნდა გასაოცარი იყოს ძვ. ბაბილონელებმა მემილიონედის სიზუსტით იცოდნენ ფესვი 2-ის მნიშვნელობა. ქვედა ნაკაწრი რომ გადავიყვანოთ სამოცობითში მივიღებთ:

42/60 + 25/3600 + 35/216000 = 0.7071064…

ეს კი არის ფესვი ერთი მეორედიდან, რაც ასევე მემილიონედის სიზუსტით ემთხვევა!

ხეოფსის პირამიდა არამხოლოდ იმიტომ იწვევს აღფრთოვანებას, რომ დიდია და გრანდიოზული, არამედ იმითაც, რომ მისი ზომები სიზუსტის სტანდარტი იყო მრავალი საუკუნის განმავლობაში. ასევე ეს ქვაც იმითაა საყურადღებო, რომ მემილიონედის სიზუსტით 38 საუკუნის წინ როგორ მოახერხეს ფესვი 2-ის გამოთვლა დღემდე უცნობი და გაუგებარია სამეცნიერო საზოგადოებისათვის.

თქვენი არ ვიცი და მე კი მგონია, რომ ერთი ასეთი ქვის არსებობა ამართლებს მთელი კაცობრიობის არსებობას.

Written by linguistuss

May 30, 2011 at 9:02 pm

ჰექსაკოსიოიჰექსეკონტაჰექსაფობია

with 11 comments

უკანასკნელი მონაცემებით საქართველოში მობილური ტელეფონების შეღწევადობა 75%-ია, რაც იმას ნიშნავს, რომ ჩვენს ქვეყანაში სამ მილიონ ადამიანზე მეტი სარგებლობს მობილური ტელეფონით. მათ შორის ყველაზე დაკვირვებული და (ცრუ)მორწმუნე ნაწილი კი ერთი გარემოებითაა შეშფოთებული: აბონენტის საიდენტიფიკაციო მოდულზე, ე.წ. SIM-ბარათზე მათ ანტიქრისტეს ბეჭედი, სამი ექვსიანი შენიშნეს და ახალ მითქმა-მოთქმას დაუდეს დასაბამი. შეგიძლიათ თავად დარწმუნდეთ: ამოიღეთ თქვენი მობილური ტელეფონიდან SIM-ბარათი და დახედეთ. ექვსიანებს თუ ვერ ხედავთ, წაღმა-უკუღმა ატრიალეთ და მხეცის რიცხვს აუცილებლად დაინახავთ! კი მაგრამ, რა არის ამის მიზეზი? ამ თემით შეშფოთებული მორწმუნენი გვიპასუხებენ, რომ საქართველო დაისაჯა ბოლო ჟამს არაეკლესიური და არაქრისტესმიერი ცხოვრების გამო, თუმცა ეს სწორი პასუხი არ გახლავთ. საქმე უბრალო დამთხვევასთან გვაქვს და ამაში მასონები, სიონისტი ბერები და მისთანანი კავშირში არ არიან.

ყოველ SIM-ბარათს გააჩნია ოცნიშნა საიდენტიფიკაციო ნომერი, ე.წ. ICCID, რომელსაც მობილურ ტექნოლოგიებში ფართო გამოყენება აქვს. პირველი ორი ციფრი ზემოხსენებული ოცნიშნა ნომრიდან ინდუსტრიაზე მიუთითებს, რომელშიც SIM-ბარათი გამოიყენება, შემდეგი სამი კი – ქვეყანაზე, რომლის მცხოვრებლებზეც გაიცემა ის. ინდუსტრიის აღმნიშვნელი ორი ციფრი ჯერჯერობით ყველა SIM-ბარათისთვის “89” არის (ტელეკომუნიკაციის სფერო), შემდეგი სამი ციფრი კი საქართველოს შემთხვევაში არის “995”, ანუ ქვეყნის საერთაშორისო კოდი. ამ ორის შეერთებით კი მიიღება “89995” და შესაბამისად, საქართველოში გაყიდული ყველა სიმბარათი ამ ხუთნიშნა კომბინაციით იწყება. თუკი მას ამოვატრიალებთ, იმ ავადსახსენებელ სამ ექვსიანს დავინახავთ, რომელმაც იმდენად შეაშფოთა ჭეშმარიტი მორწმუნენი, რომ მათ საძულველი სამი ექვსიანი საკუთარ SIM-ბარათებზე წაშალეს.

საქართველოში სამი ექვსიანის მიმართ განწყობა ერთმნიშვნელოვანია, მორწმუნე მრევლს არაცნობიერად სძაგს ის. ძალიან საინტერესოა, თუ რა დამოკიდებულება იყო ამასთან დაკავშირებით საქართველოში მე-18 საუკუნემდე, სანამ არაბული ციფრები ჩვენში მასობრივად გაიდგამდა ფეხს, ანუ მაშინ როცა რიცხვებს ასოების საშუალებით ვწერდით?! მაგალითისთვის ექვსას სამოცდაექვსი ძველ ქართულში გამოიხატებოდა როგორც “ქჲვ” და ეს ტრიადა ყოველგვარი ნუმეროლოგიური ქვეტექსტისგან თავისუფალი იყო. იგივე ითქმის “აპოკალიფსის” ძვ. ბერძნულ ორიგინალზე, სადაც მხეცის რიცხვი სამი ბერძნული ასოს, χξϛ საშუალებითაა ჩაწერილი. აკი მიგვითითებს კიდეც იოანე ღვთისმეტყველი თავის გამოცხადებაში: “ვისაც გაგების თავი აქვს, გამოითვალოს მხეცის რიცხვიო”, რაც იმას ნიშნავს, რომ პირველ საუკუნეში ათასის ფარგლებში ანგარიშის და ამ სამი ბერძნული ასოს გაშიფრვის მცოდნე მას ბევრი არ ეგულებოდა.

სამი ექვსიანის გარშემო ატეხილმა ისტერიკამ ყოფა-ცხოვრების ყველა სფერო მოიცვა. ასე მაგალითად, საქართველოში არ იყიდება მობილური ტელეფონის ნომრები, რომელშიც “666” ფიგურირებს, მიუხედავად იმისა, რომ ის სამ ერთნაირ ციფრს შეიცავს და ასეთი კომბინაცია, როგორც წესი, “კარგ” ნომრად ითვლება. სამ ექვსიანს ასევე არ სწყალობენ ქართველი მძღოლები. მას დევნიან საკრედიტო ბარათებზე, საბანკო ანგარიშებში და ქუჩის ნუმერაციებში. შეიძლება ვინმეს გაუკვირდეს ამხელა ქუჩები ჩვენთან სად არისო, თუმცა მე მაინც მეგულება ერთი ასეთი გრძელი ქუჩა. კარგად მახსოვს თუ როგორი გულმოდგინებით ვეძებდი ერთ ზაფხულს ქობულეთში აღმაშენებლის 666 ნომერ კარიბჭეს, მაგრამ ასეთი ვერ აღმოვაჩინე, არადა სახლების ნუმერაცია რვაასს სცდება. ერთი სიტყვით, ქართველთა უმრავლესობას უწყინარი დაავადება ჰექსაკოსიოიჰექსეკონტაჰექსაფობია აქვს შეყრილი, რაც სამი ექვსიანის არაცნობიერ ფობიას აღნიშნავს.

ამ საკითხთან დაკავშირებით მნიშვნელოვანია ერთი მომენტი. ისინი, ვინც ასე გაურბიან მხეცის რიცხვს, სინამდვილეში გაურბიან სამ ექვსიანს და არა იმას, რასაც ის მიუთითებს. ადამიანთა დიდ ნაწილს ციფრებსა და რიცხვებს შორის განსხვავების გაკეთება უჭირს. აბსტრაქტული რაობა, რიცხვი, რომლის შესახებაც იოანე ღვთისმეტყველი წერდა “χξϛ არის მხეცის რიცხვი, იგივე ექვსასსამოცდაექვსიო” და სამი ექვსიანით ჩაწერილი კომბინაცია “666” მრავალთა წარმოდგენაში ერთმანეთის იდენტურია. არადა, “666” ისევე მიუთითებს მხეცის რიცხვზე, როგორც ძვ. რომაული DCLXVI, ბინარული “1010011010” და ჰექსადეციმალური – “29A”. ნატურალურ რიცხვთა სიმრავლეში 666 ერთ-ერთი უნიკალური რიცხვია, თავისი გამორჩეული თვისებებით: ის პირველი შვიდი მარტივი რიცხვის კვადრატების ჯამს უდრის (4+9+25+49+121+169+289=666). ასევე პირველი 36 წევრის ჯამიც 666-ია (1 + 2 + 3 + … + 34 + 35 + 36 = 666), რაც ოსტატურად გამოიყენეს კაზინოს და სათამაშო ბიზნესის მოქიშპე მორალისტებმა ე.წ. რულეტკისთვის შავი პიარის ასაგორებლად. თუმცა მთავარი მაინც ის არის, რომ ცალკე აღებულ სამ ექვსიანს არანაირი კავშირი არ აქვს ანტიქრისტეს ბეჭედთან, ვინაიდან საკრედიტო ბარათზე, SIM-ბარათსა თუ ქუჩის ფირნიშზე მოთავსებული სამი ექვსიანი მხოლოდ და მხოლოდ ნუმერაციის საშუალებაა და ის არანაირ რიცხვს არ გამოხატავს!

გამოქვეყნდა ჟურნალში “ტაბულა”

Written by linguistuss

April 3, 2011 at 4:32 pm

ჰინომარუ ბენტო

with 7 comments

იაპონურ კულტურაში ფართოდაა გავრცელებული შეფუთული ერთპორციიანი საკვები, რომელსაც ბენტოს უწოდებენ. ბენტოს ძირითადი მომხმარებლები სკოლის მოსწავლეები და ქარხნის მუშები არიან და შესაბამისად ბენტოს მომზადების ხელოვნებას იაპონელი დიასახლისების აუცილებელი უნარ–ჩვევების სიაში უმთავრესი ადგილი უკავია, თუმცა ქმრებისა და შვილებისთვის სამსახურში, თუ სკოლაში წასაღები სადილის მომზადება მოსაწყენი რომ არ გამოსულიყო იაპონელი დიასახლისები თვითშემოქმედებით დაკავდნენ და ამგვარად შეიქმნა ე.წ. Bento Art, რომლის მაგალითებიც შეგიძლიათ იხილოთ ამ ბმულზე, ან ამაზე.

ბენტოს გაფორმების ხელოვნებაშიც ხელოვნების სხვა ჟანრების მსგავსად არსებობს სიუჟეტები და თემები, რომლებსაც ძალიან ხშირად მიმართავენ უსაქმური და თვითშემოქმედი იაპონელი დიასახლისები (უსაქმური – ამ შემთხვევაში უღირსი ეპითეტი არ არის). ერთ–ერთი ასეთი ხშირად გამეორებული თემა ჰინომარუს თემაა. ამ ბენტოს შესაქმნელად თუ მოსამზადებლად სულ ორი ინგრედიენტია საჭირო: ბრინჯი და ცენტრში დასკუპებული უმებოში, იაპონელთა ღრმა რწმენით,  დაღლილობისა და სტრესის მოსახსნელი საუკეთესო საშუალება, რომელიც სპეციალური ტექნოლოგიით დამზადებული ქლიავის ჩირისმაგვარი საჭმელია. ჰოდა როგორ ფიქრობთ რას ეძახიან იაპონელები “ჰინომარუს”?! მართალია, “ჰინომარუ” იაპონიის დროშის მეტსახელია, რომელიც თარგმანში “მზის დისკოს” ნიშნავს.

Written by linguistuss

January 11, 2011 at 12:06 pm