ლინგვისტუსის ბლოგი

სიტყვები, ენები, ისტორიები, წიგნები, შეკითხვები და სხვ.

Posts Tagged ‘სომხური

ცავეტანემ

with 4 comments

ქართველები სომხებთან ურთიერთობისას ხშირად იყენებენ სომხურ სიტყვას “ცავეტანემ”, თუმცა, როგორც ჩანს, არავინ იცის ამ სიტყვის ზუსტი მნიშვნელობა და ისევე ამბობენ, როგორც რუსებს სჩვევიათ ჩვენთან საუბრისას “გინასვალე”–ს თქმა სრულიად უადგილოდ და გაუაზრებლად.

ენებით დაინეტერესებული ადამიანებისთვისაც საინტერესო იქნება “ცავეტანემ”–ის ახსნა და თარგმნა.

* * *

ცავ – “ტკივილია” სომხურად.

ცავ’ტ – შენი ტკივილი (აქ აპოსტროფი იმ თანხმოვნის აღსანიშნავად დავსვით, რომელიც ქართლ ენაში არ გვაქვს…. შეიძლება ამას ისეთივე “პაუზა” დავარქვათ, როგორც დ”არტანიან–ში ან კოტ დ”ივუარ–შია).

ტან–ემ – წავიღო მე….. სახელზმნა “ტანელ” – წაღება, “–ემ” პირვველი პირის ნიშანი.

* * *

ასე რომ, ეს ფრაზა ასე წარმოითქმის – ცავ’ტ ტანემ – “შენი ტკივილი წავიღო”

როგორც ხედავთ, ეს არ არის ერთი სიტყვა და თავისი აზრით თითქმის იგივეა, რაც “შენი ჭირიმე”. მნიშვნელობით კი “გენაცვალე”–ს ანალოგიაა.

პოსტის ავტორი: მამაჩემი

Written by linguistuss

December 9, 2010 at 9:31 pm

ტაბაკა, თეფში და ლაპარაკი

with one comment

ზოგს ჰგონია, რომ ეს რუსული სიტყვაა, რადგან ჩვენი ჩრდილოელი მეზობლებისაგან ხშირად გვსმენია ფრაზა – “Цыплёнек-табака”; თუმცა (უფრო მეტად თბილისში) ბევრმა იცის – “ტაბაკა” – წიწილას კი არა, ბრტყლად დაჭრილ კარტოფილს გულისხმობს. ასე რომ, რუსული ენა არაფერ შუაშია. საქმე ეხება არაბულ სიტყვა “ტაბაკა”–ს, რაც ფენას ნიშნავს, შემდეგ ეს სიტყვა გადაბარგდა სპარსულში და “თეფშს” დაერქვა; იქიდან ჩვენთან (და რუსებთან) შემოვიდა ბრტყლად მომზადებული საკვების აღსანიშნავად, სომხურში კი “ტაფაკ” სხვა არაფერია თუ არა “ბრტყელი” და ამგვარი ფორმის შეიძლება იყოს წიწილაც, კარტოფილიც, და, თქვენ წარმოიდგინეთ, ლაპარაკიც; ანუ ჩვენი ბრტყელ–ბრტყელი ლაპარაკი სომხისათვის “ტაფაკ–ტაფაკ” მეტყველება გახლავთ…